Բունդեսթագի բանաձևն ավելորդ ոգևորությամբ չեմ ընդունում. Գևորգ Պետրոսյան

Գևորգ Պետրոսյան

Որոշ վերլուծաբաններ պնդում են, որ պետք է անհապաղ նախաձեռնել Բունդեսթագում Հայոց ցեղասպանության ժխտումը քրեականացնող օրինագիծը շրջանառության մեջ դնելու գործընթաց: Թե որքանո՞վ է սա իրատեսական այս փուլում, «Իրավունքը» հետաքրքրվեց թուրքագետ Գևորգ Պետրոսյանից.

– Եթե իրատես լինենք, ապա նման բովանդակությամբ բանաձեւի ընդունումը ոչ այնքան արտաքին գործոնների ազդեցությամբ (հայկական լոբբի, հայաստանյան դիվանագիտության աշխատանք, սփյուռքյան կազմակերպությունների ներգրավում) կարող է լինել, որքան այստեղ պետք է առաջնային լինի Գերմանիայի` որոշում կայացնող օղակներում այս ուղղությամբ քաղաքական կամքի ու վճռականության գոյությունը, ինչպես եւ գերմանական պետության շահերի հետ համադրումը: Պետք է ընդունենք, որ նման բանաձեւերը գրեթե մշտապես քաղաքական ենթատեքստ ունեն, ուստի` Թուրքիա-Գերմանիա եւ Թուրքիա-Եվրամիություն հարաբերությունների սրման կամ ներկայիս երկկողմանի գործընթացներում բեկումնային տարաձայնությունների դեպքում սա կարող է կիրառվել, եւ բացառել պետք չէ: Որոշ պետություններում Ցեղասպանության հարցի օրակարգ բերումը լուծում է ներքաղաքական խնդիրներ, այն է` հարցի բարձրաձայնմամբ եւ խոստումներով գրավել հայ ընտրողների ձայները, մյուս երկրներում Թուրքիայի դեմ այն քաղաքական ճնշում գործադրելու, սպառնալու միջոց է: Ի վերջո, հնարավոր է նաեւ այս երկուսի համադրությունը, օրինակ, Ֆրանսիայի եւ ԱՄՆ-ի դեպքում: Գերմանիայում, հաշվի առնելով հայ համայնքի սակավաթիվ լինելը, առաջնային է արտաքին քաղաքական խնդիրների լուծումը:

– Ընդհանրապես, ի՞նչ գործընթացներ կարելի է ակնկալել առաջիկայում Ցեղասպանության ճանաչման ուղղությամբ, քանի որ տեսակետներ կային, որ Բունդեսթագի կողմից Ցեղասպանության ճանաչմանը հաջորդելու են բեկումնային իրադարձություններ:

– Բեկումնային իրադարձությունները կարող են հաջորդել, եթե իրավիճակը զարգանա մեր նախաձեռնությամբ եւ որակական նոր հարթություններում: Կրկնում եմ` պետք չէ թերագնահատել Բունդեսթագի բանաձեւի նշանակությունը, բայց եւ այն ուղղակիորեն չի բերում Հայոց ցեղասպանության հետեւանքների վերացման, իսկ մեզ համար միայն դա իրապես արժեք ունի: Մնացյալ դեպքերում, նույնաբովանդակ բանաձեւերի ընդունումը մնում է դեկլարացիոն մակարդակում եւ ներկա փուլում, բացի Ցեղասպանության հարցի բարձրաձայնումից, էական այլ նշանակություն չի ունենում: Սակայն հարցը կարեւորություն կարող է ստանալ, եթե որոշենք կիրառել այն այլ ռազմավարության տեսանկյունից:

– Հաջորդը ո՞ր պետությունն եք տեսնում, որ հնարավոր է ճանաչի Ցեղասպանությունը, եւ ի՞նչ քայլեր են տարվում այս ուղղությամբ:

– Բազմիցս նշել եմ, որ Գերմանիայի Բունդեսթագում բանաձեւի ընդունումն ավելորդ ոգեւորությամբ չեմ ընդունում, քանի որ դրականի կողքին (օրինակ, որ Ցեղասպանությունը ճանաչում է Օսմանյան կայսրության հիմնական դաշնակիցը) կան բազում այլ հարցեր, որոնք եւս պետք է բաց քննարկել, որքան էլ դրանք պոպուլյար ու հաճելի չլինեն: Ընդ որում` հիմնական հարցերն առնչվում են արդեն մեզ: Իմ կարծիքով` Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման գործընթացը փակ շրջան է, որը, անկեղծ լինենք, բավարարում է անգամ Թուրքիային: Վերլուծելով նախկին փորձը` Թուրքիան մեծ հաշվով լրջորեն չի տուժում այս կամ այն երկրի խորհրդարանի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումից: Անգամ դրանց արձագանքելու մեխանիզմները թուրքերը չեն փոխում վերջին տարիներին: Հարմարվել են, ընկալում են իրենց համար վտանգավոր հեռանկարի բացակայությունը նման գործընթացի պարագայում: Իսկ հեռանկարը փոխելու խնդիրը, սկզբունքային նոր գործընթացի անցումն ամենաառաջնային խնդիրն է մեր պարագայում: Ցեղասպանության միջազգային ճանաչումը ոչ թե վերջնանպատակ պետք է դիտարկել, այլ` որպես միջոց: Այս կոնտեքստում, որքան էլ որ կարեւոր լինի այս կամ այն պետության խորհրդարանի կողմից Ցեղասպանության ճանաչումը, մեր պետության ու սփյուռքյան կազմակերպությունների ներկա քաղաքականության պարագայում, ցավոք, արդյունավետ չէ եւ հիմնովին չի ծառայում Ցեղասպանության հետեւանքների վերացմանը:

Աղբյուր՝ Իրավունք, Հրանտ Սարաֆյան

allTurkey.am

Մեկնաբանություններ